Menu
Menu
Loading...
Loading...

Phân cấp giáo viên dạy piano "A, B" (P60)

Phân cấp giáo viên dạy piano. 

Theo phân cấp truyền thống, tối thiểu có ba cấp giáo viên: giáo viên cho nhạc sinh trình độ sơ cấp (người mới học), cho nhạc sinh trình độ trung cấp, và nhạc sinh trình độ cao cấp. 
Trách nhiệm của một giáo viên cho nhạc sinh trình độ sơ cấp là dạy đúng các nền tảng về lý thuyết âm nhạc, kỹ thuật piano, các phương pháp luyện tập ... sao cho khi các nhạc sinh này chuyển tới học với các giáo viên dạy các trình độ cao hơn thì họ không gặp các trở ngại. Chẳng hạn, việc các giáo viên gia đoạn sau phải sửa chữa những thói quen xấu do phương pháp luyện tập sai để lại của cá giáo viên dạy đã dạy gia đoạn trước họ. 

Dạy trẻ em, Sự liên quan của phụ huynh.  
Trẻ em nên được kiểm tra về sự sẵn sàng theo học piano ở độ tuổi từ 2 tới 8 tuổi. 
Những buổi học cho người mới học, đặc biệt là trẻ em dưới 7 tuổi, nên ngắn, độ 10 tới 15 phút. Chỉ tăng dần thời lượng buổi học khi thời gian mà chúng có khả năng tập trung đã mở rộng và sức chịu đựng của chúng đã tăng lên. Nếu cần nhiều thời gian hơn, thì hãy chia một buổi học thành nhiều quãng cách nhau bằng một lúc nghỉ giải lao (ví dụ, giờ ăn bánh,vv.).  


Nguyên tắc trên cũng áp dụng cho các giờ luyện tập tại nhà của các em. 
Bạn có thể dạy rất nhiều thứ trong vòng 10 phút; tốt hơn là lập các buổi dạy dài 15 phút, cách 3 ngày một buổi, thay vì dạy những buổi học dài hơn 1 buổi hằng tuần. Nguyên tắc này chung cho mọi lứa tuổi, mặc dù thời gian cho một buổi học và thời gian nghỉ giải lao giữa một buổi học sẽ tăng theo độ tuổi và trình độ kỹ năng kỹ thuật. 


Điều quan trọng cho trẻ em là việc cho chúng nghe băng đĩa. Các em có thể lắng nghe, rồi chơi lại nhạc Chopin ở bất kỳ độ tuổi nào. Các em cũng nên được nghe các nghệ sĩ lớn chơi các bản nhạc Các em đã/đang học, bằng không, Các em không thể hiểu tại sao Các em lại bị phê bình các lỗi của mình. Không nên cố định các em chỉ các tác phẩm cổ điển thôi hoặc chỉ nhạc của Bach thôi. Hãy chơi cái gì mà bạn và các em yêu thích. Trẻ em phát triển trong những sự bột phát, cả thể chất và tinh thần, và các em chỉ có thể học những gì mà các em đang đủ trưởng thành để học. Do đó, một phần của việc giảng dạy phải bao gồm việc thường xuyên kiểm tra trình độ của các em về : cao độ, tiết tấu, cao độ tuyệt đối - absolute pitch, khả năng thị tấu, khả năng điều khiển ngón trên bàn phím, quãng thời gian có thể thật sự tập trung vào bài học, độ hứng thú/quan tâm âm nhạc, sự hiểu biết các khái niệm âm nhạc, khả năng giao tiếp, trí thông minh,vv. Mặt khác, hầu hết trẻ em là có thể sẵn sàng để học nhiều thứ hơn là người lớn nghĩ. Do đó, sẽ là một sai lầm để cho rằng mọi trẻ em phải được cư xử như là trẻ nít mọi lúc mọi nơi. Các em có thể tiến bộ đến kinh ngạc ở nhiều khía cạnh và việc cư xử với các em luôn như là trẻ nít sẽ làm kìm hãm các em (ví dụ chỉ cho các em nghe “nhạc cho con nít ”) và tước mất của các em cái cơ hội phát triển trọn tiềm năng của các em. Nhạc con nít chỉ tồn tại trong đầu óc của người lớn, và nói chung là gây hại hơn là có lợi.  


Sự phát triển não bộ và phát triển thể xác có thể tiến triển ở những tốc độ rất khác nhau. Não bộ thông thường tiến trước thể xác. Bởi sự chậm phát triển thể xác của một đứa con mình, nhiều phụ huynh cho rằng sự phát triển não bộ của đứa trẻ ấy cũng bị chậm. Điều quan trọng là kiểm tra não bộ và hỗ trợ sự phát triển của nó và chớ để sự phát triển thể xác làm chậm phát triển não bộ. Điều này đặc biệt quan trọng, bởi não bộ có thể đây nhanh quan trọng phát triển thể xác. Ngôn ngữ, lô-gich, và âm nhạc, cũng như những sự kích thích bằng hình ảnh, thảy đều quan trọng cho sự phát triển não bộ.  


Tối tiểu trong 2 năm đầu theo học (dài hơn với trẻ em), giáo viên phải yêu cầu phụ huynh tham gia vào quá trình dạy/học này. Việc đầu tiên của phụ huynh là hiểu các phương pháp mà giáo viên đang sử dụng để dạy đứa trẻ. Bởi rất nhiều các phương pháp luyện tập và các quy trình chuẩn bị cho buổi trình diễn (recital preparation) là trái nghịch với trực giác/bản năng (counter-intuitive), nên các vị phụ huynh phải hiểu chúng để họ không chỉ có thể hữu dụng con mình, mà còn không phủ nhận và làm vô hiệu hoá các chỉ dạy của giáo viên. Nếu các phụ huynh không đồng tham gia các buổi học của con em họ, thì họ sẽ tụt hậu chỉ sau vài buổi học, và thực tế có thể trở thành kẻ cản trở sự học của con/em họ. 
Các vị phụ huynh cần hiểu rõ các mục đích tối hậu -- ví dụ, buổi học này có phải là cho đứa trẻ chơi nhạc giải trí, hay nhằm nâng nó lên một trình độ cao hơn? Những loại âm nhạc nào mà con/em họ cuối cùng thật sự muốn chơi? Trẻ mới học luôn cần được giúp đỡ tại nhà trong việc xây dựng tập quán tối ưu cho sự luyện tập hằng ngày cũng như sự hoàn thành đúng hạn các bài tập được giáo viên giao. 


Người giáo viên và phụ huynh cần đồng tình với nhau về sự đứa trẻ sẽ học nhanh ở mức độ nào và hợp tác nhau để đứa trẻ đạt tốc độ học đó. Phụ huynh cần được thông báo các ưu và nhược điểm của con mình để họ có thể cân đối phù hợp các kỳ vọng của họ với những gì có thể hoặc không thể đạt được. Điều quan trọng nhất, việc của phụ huynh là đánh giá đúng giáo viên và có các quyết định đúng đắn trong việc thay/chuyển giáo viên vào đúng thời điểm. 


Các nhạc sinh cần nhiều giúp đỡ từ phụ huynh các em , và các loại giúp đỡ này thay đổi theo tuổi tác của các em. Khi còn nhỏ, các em cần trợ giúp thường xuyên với sự luyện tập hằng ngày : liệu các em có đang luyện tập đúng theo các chỉ dẫn của giáo viên không? Điều quan trọng ở lứa tuổi này là việc hình thành các thói quen luyện tập đúng. Các bậc phụ huynh phải bảo đảm rằng trong những lúc con em mình luyện tập, các em phải tạo một thói quen là chơi xuyên qua các lỗi (play through mistakes) thay vì quay lại tập từ đầu (backtracking), điều mà sẽ thành thói chơi lắp bắp (stuttering habit) và khiến nhạc sinh có xu hướng mắc lỗi (mistake-prone) trong các buổi diễn Hầu hết trẻ em sẽ không hiểu các chỉ dẫn được trình bày một cách hối hả của giáo viên trong các buổi học; các vị phụ huynh có thể hiểu các chỉ dẫn đó dễ dàng hơn con em họ. Khi các nhạc sinh này đã tiến bộ, thì các em cần sự phản hồi (feedback) về sự liệu các em có đang chơi diễn cảm hay chưa, liệu nhịp-tốc độ-tempo và tiết tấu-rhythm của các em có chính xác chưa, hoặc liệu các em có nên sử dụng máy đánh nhịp không, và liệu các em có nên dừng luyện tập và bắt đầu nghe các bản thu âm không.


Sự phát triển não bộ/tinh thần (Mental development) là nguyên do chính việc nên cho trẻ em nghe nhạc cổ điển -- "Hiệu ứng Mozart". Lý luận như sau. Giả sử người cha/mẹ bình thường có trí thông minh trung bình, thì sẽ có một cơ hội 50% rằng đứa con sẽ thông minh hơn cha mẹ bé. Tức là, cha/mẹ không thể tranh đua ở cùng mức độ thông minh với con cái họ ! Do vậy, làm thế nào cha/mẹ có thể dạy nhạc cho con mình khi não bộ âm nhạc của các em có thể phát triển nhanh tới những mức độ cao hơn nhiều so với cha/mẹ các em? Chính là bằng cách để các em nghe các tác phẩm âm nhạc lớn ! Hãy để các em nói chuyện với, và học trực tiếp từ các vị Mozart, Chopin, vv. Âm nhạc là một ngôn ngữ toàn cầu; không như những thứ ngôn ngữ điên rồ của người lớn mà chúng ta đang nói, âm nhạc thì bẩm sinh, vậy nên các em bé có thể giao tiếp bằng âm nhạc từ rất sớm trước khi chúng có thể bập bẹ "ba/me". Do đó, âm nhạc cổ điển có thể kích hoạt não bộ một em bé rất lâu trước khi cha mẹ nó có thể giao tiếp với nó ngay cả ở các mức trình độ căn bản nhất. Và các sự giao tiếp này lại được điều dẫn ở các mức trình độ của các soạn nhạc gia thiên tài nọ, một trình độ mà hiếm có cha mẹ nào có thể hy vọng sánh bằng ! 


Làm thế nào để dạy đứa trẻ của bạn : Ở đây, chúng ta bàn về sự phát triển âm nhạc và não bộ. Sự phát triển não bộ thì rất quan trọng từ rất sớm trước khi đứa bé chào đời. Do vậy người mẹ phải thực hiện những chế độ sinh hoạt, ăn uống tốt [ND mạn phép bỏ qua các chi tiết tác giả đề cập phần này]. Trẻ sơ sinh hoạt động tốt nhất trong một môi trường “bình thường-normal”; buồng trẻ thực sự không cần sự yên tĩnh đặc biệt trong khi trẻ ngủ (vì sự này sẽ biến đứa trẻ thành kẻ ngủ cầu kỳ [fussy sleeper] nghĩa là nó không ngủ ngon được khi có bất kỳ tiếng ồn nào); trong thực tế còn có tranh luận về sự duy trì một số tiếng động trong buồng trẻ nhằm nuôi tạo những thói quen ngủ mạnh hơn cho trẻ. Trẻ con nên được cho thích nghi với các dao động nhiệt độ bình thường – không cần đắp thêm chăn hoặc vận thêm áo quần cho chúng nhiều hơn so với người lớn. Trẻ con có thể sử dụng bất kỳ lượng kích thích nào bạn mang tới cho chúng; các phương tiện kích thích chủ yếu ấy là liên quan nghe, nhìn, ngửi, nếm, áp lực-tiếp chạm, và nhiệt độ-tiếp xúc (auditory, visual, taste, smell, touch-pressure, and touch-temperature). Do đó, mang đứa trẻ ra môi trường sinh hoạt chung quanh là tốt cho sự kích thích cảm giác để phát triển não bộ chúng; hãy chạm vào khắp các nơi trên người của đứa trẻ và cho chúng nhiều sự kích thích nhìn và nghe. Cung cấp cho trẻ những thực phẩm có nhiều mùi và vị khác nhau sớm hết mực có thể. Có những kết quả nghiên cứu thông báo rằng đứa bé sơ sinh có nhiều tế bào não hơn người lớn, dù rằng não bộ nó chỉ bằng 1/4 người lớn. Sự kích thích khiến một số tế bào phát triển và sự thiếu kích thích lại khiến cho các tế bào khác héo mòn và biến mất. 


Với việc dạy các em rất bé, bước quan trọng nhất là liên tục kiểm tra mức độ sẵn sàng để có thể học của các em. Không phải tất cả các bé đều sẽ trở thành những nghệ sĩ piano, mặc dù ở lứa tuổi này, chúng có thể được dẫn dắt một cách thực tiễn hướng tới một bất kỳ cấp độ tài năng nào, và các bậc cha mẹ được trang bị tốt nhất cho việc khuôn đúc con cái họ vào những nghề nghiệp mà họ chuyên biệt tài giỏi nhất. Các bé có thể nghe ngay sau khi chào đời. Nhiều bệnh viện đều đặn quay phim các bé ngay sau chào đời để xác định các bé bị khiếm khuyết về thính giác mà cần điều trị tức thì. Bởi vì các bé bị khiếm khuyết về thính giác không thể tiếp nhận sự kích thích bằng âm thanh, nên sự phát triển não bộ của chúng sẽ bị trì trệ; đây là một bằng chứng khác rằng âm nhạc giúp phát triển não bộ. Với các bé, trí nhớ cho các âm thanh bên ngoài khởi đầu là trống rỗng. Do đó bất kỳ âm thanh nào được nghe ở giai đoạn này đều là đặc biệt,và tất cả các âm thanh kề sau chúng sẽ được dựa vào các âm thanh đầu tiên chúng được nghe. Thêm vào đó, các bé (của hầu hết mọi loài sinh vật chứ không chỉ con người) sử dụng âm thanh để xác định và kết nối với cha mẹ (thường là mẹ). Trong tất cả các đặc tính về âm thanh mà bé sử dụng cho sự xác định này, thì cao độ tuyệt đối có khả năng là đặc tính chủ yếu nhất.

 

Các suy xét này lý giải tại sao hầu hết mọi trẻ con đều có thể sẵn sàng tiếp nhận cao độ tuyệt đối [absolute pitch] (AP). Một số cha mẹ cho trẻ sơ sinh tiếp xúc với âm nhạc trước lúc nó chào đời nhằm đẩy nhanh thêm sự phát triển của bé, nhưng tôi băn khoăn liệu việc này có trợ giúp AP hay không, bởi vì tốc độ của âm thanh trong môi trường nước ối thì khác với trong môi trường không khí với một sự thay đổi hiển nhiên về tần số do hậu quả này. Do đó, sự luyện tập này có khả năng làm nhiễu AP, nếu như nó có tác động. Để nuôi cấy [implanting] AP, thì piano điện là tốt hơn piano cơ bởi vì nó luôn luôn là đúng cao độ (in tune). 


Trong thực tế các nhạc sĩ, vận động viên,vv tầm cỡ thế giới đã có những cha mẹ là những người đã dạy họ ở một tuổi còn rất nhỏ; theo đó các “thần đồng” được tạo thành, không phải bẩm sinh, và cha mẹ họ góp phần tác tạo cho cái sản phẩm “thần đồng” nọ nhiều hơn các giáo viên hoặc não lực (brain power). Hãy kiểm tra đứa trẻ về khả năng nghe, tiết tấu (vỗ tay), cao độ (hát), sự điều khiển các dây thần kinh vận động, quãng thời gian có khả năng tập trung, cái gì khiến thu hút chúng,vv. Ngay khi chúng sẵn sàng (đi, nói, âm nhạc, hội hoạ, toán học,vv), chúng phải được dạy. Dạy trẻ con và người lớn là khác nhau. Người lớn phải được dạy; còn ở trẻ nhỏ, bạn chỉ phải đánh thức cái khái niệm sẵn có trong não bộ chúng, và cung cấp một môi trường hỗ trợ khi não bộ của chúng bắt đầu khởi phát theo hướng đó. Chúng có thể tiến bộ nhanh tới mức bạn không thể dạy chúng gì nữa. 

Các ví dụ tốt là Chơi nhạc Trong đầu-Mental Play (MP) và Cao độ tuyệt đối-AP. Hãy đánh thức MP bằng cách cho chúng nghe nhạc và hỏi liệu chúng có hát lại cho bạn nghe không. Hãy để chúng mang ý nghĩ rằng có âm nhạc ở trong đầu chúng, chứ không chỉ âm nhạc đi vào đầu chúng thông qua tai. Hãy bảo đảm cho chúng lắng nghe bản nhạc ở cao độ đúng tuyệt đối, rồi dạy cho chúng âm giai (sử dụng C, D, E . . ., chứ không là do re mi, những thứ sẽ đến sau này), rồi kiểm tra chúng trong quãng tám C4. Ở tuổi này, việc học AP là tự động và hầu như tự phát; khi bạn dạy chúng C4, chúng sẽ nhận biết rằng không có nốt nào khác mà cũng là C4 nữa, bởi vì chúng không có trí nhớ nào khác làm rối chúng. Đây là lý do tại sao điều rất quan trọng là phải dạy chúng sớm ngay khi chúng sẵn sàng. Rồi dạy chúng những nốt cao hơn và thấp hơn – ý niệm về cao độ tương đối - relative pitch, chẳng hạn như các quãng tám; rồi các quãng 2-nốt (trẻ phải xác định được cả hai nốt đó), rồi các hợp âm 3-nốt hoặc các chùm 3 nốt ngẫu nhiên được đàn cùng lúc -- cứ thế lên tới 10 nốt, nếu được.Những bài học âm nhạc này có thể được dạy trong khoảng 2 tới 8 tuổi.  

MP nên được dạy ngay từ đầu hầu đào luyện trẻ có thể chơi nhạc trong đầu chúng mọi lúc. Nếu việc này được thực hiện với cao độ đúng, thì các trẻ nhỏ sẽ thâu nhận AP chỉ sau vài buổi học với rất ít nỗ lực. Hãy hỗ trợ MP của chúng bằng cách cho chúng nhiều bản nhạc hay, và rèn luyện chúng nhận biết các tác phẩm bằng nhan đề và soạn nhạc gia. Việc hát hoặc một đồ chơi âm nhạc (đúng giọng) là một cách tốt để dạy cao độ, tiết tấu, và sự điều khiển thần kinh vận động. Ngay khi chúng bắt đầu học piano, MP sẽ được phát triển xa hơn bằng sự học thuộc lòng và tạo dụng một vốn nhạc mục thuộc lòng. Hãy chuẩn bị trước nếu chúng tức thì bắt đầu sáng tác – cung cấp các phương tiện để ghi chép. Ghi âm sáng tác của chúng hoặc dạy chúng ôn chính tả âm nhạc. 


Sớm lâu trước khi dạy chúng bài học piano đầu tiên, bạn có thể cho chúng xem những bức hình những nốt nhạc phóng lớn (những con nòng nọc !) và cho chúng làm quen với khuông nhạc (staff), nơi những nốt nhạc bước đi, và nơi nào ta tìm thấy chúng trên bàn phím piano. Việc này sẽ giúp đơn giản nhiệm vụ của người dạy khi dạy chúng cách đọc nhạc. Nếu bạn không là một người chơi piano, bạn vẫn có thể học các bài học piano cùng lúc với con bạn; đây là một trong những cách hay nhất để giúp chúng khởi đầu. Đây là thời kỳ tốt nhất để lọc ra trong số nhạc sinh những em có ít khái niệm cao độ và lập các chương trình khắc phục cho chúng. Các nhạc sinh trình độ cao tự động phát triển các kỹ năng MP bởi vì MP hết sức cần thiết; tuy nhiên, nếu các em được dạy từ đầu, nó sẽ giúp các em đầy nhanh tốc độ cho quá trình học mọi thứ khác. Nếu MP không được dạy, các nhạc sinh thậm chí có thể không hề nhận thức các em đang thực hiện nó, và sẽ không phát triển nó một cách thoả đáng. Thêm nữa, bởi vì chúng không hề nhận thức các em đang làm gì, các em sẽ có xu hướng bỏ lơ MP khi các em lớn tuổi hơn và não bộ các em đang bị công kích dồn dập bởi bao nhiêu vấn đề gây áp lực khác. Một khi các em bỏ qua MP, thì các em sẽ mất AP của các em và khả năng trình diễn với sự thoải mái. Với các nhạc sinh lớn hơn và người lớn mà muốn học MO và Ap, xem mục III.12 bên trên. 


Điều quan trọng nhất, hãy nhớ rằng mỗi trẻ có những ưu và nhược điểm riêng. Việc của cha mẹ là phát hiện các ưu điểm của con mình và hỗ trợ chúng, và nhớ rằng các ưu điểm của con mình không nhất thiết luôn hướng về một nghề nghiệp nghệ sĩ piano. Các em phải được kiểm tra ở lĩnh vực thể thao, khoa học, nghệ thuật,vì vậy, bởi vì mỗi trẻ là một cá nhân. Đừng nản lòng nếu các thử nghiệm cho thấy đứa trẻ vẫn chưa sẵn sàng hầu hết thời gian – đó là sự bình thường. Tuy nhiên, một sự giáo dục piano căn bản, một kiểu phương pháp quản lý dự án lấy kiến thức làm nền tảng kiến thức nền tảng (knowledge based, project management type of method) sau đây mà được áp dụng ở sách này, sẽ hữu lợi cho đứa trẻ bất kể nghề nghiệp nó chọn là gì.  


Cha mẹ cần cân bằng sự phát triển thể chất và trí óc cho trẻ. Bởi vì việc học piano có thể rất nhanh, vào thủa xa xưa -- khi các nghệ sĩ piano tận hiến không mất thời gian cho thể thao và các hoạt động khác -- nay đã qua rồi. Các nhà kỹ thuật và các nghệ sĩ không còn phải trở thành những người thể chất suy nhược nữa. Đang có một xu hướng phiền phức là phân loại mỗi trẻ theo chiều trí óc hay cơ bắp, tạo nên một bức tường hoặc thậm chí một sự đối lập giữa nghệ thuật và hoạt động thể chất, khoa học,vv. Thực tế, tất cả chúng tuân thủ những nguyên tắc tương tự nhau lạ lùng. Một ví dụ, các nguyên tắc học chơi golf và piano là tương tự tới mực cuốn sách này có thể được chuyển thành một cẩm nang hướng dẫn chơi golf chỉ với vài ba sửa đổi.Người Hy Lạp cổ đúng từ rất xa xưa -- sự phát triển tinh thần và thể xác phải được tiến hành song song – ngày nay, chúng ta có thể thậm chí làm hơn cả điều đó bởi nền tảng kiến thức của chúng ta lớn rộng hơn nhiều và phương tiện thông tin của chúng ta thì đang bùng nổ. Nếu các vị cha mẹ không cho trẻ các hướng dẫn thích hợp, một số trẻ sẽ dành tất cả thời gian của chúng theo chỉ một hướng, bỏ lơ mọi thứ khác, làm phát triển những vấn đề tâm lý, và gây lãng phí thời gian. Sức khoẻ và chấn thương lại là một vấn đề khác nữa. Những người chơi nhạc ưa dùng tai nghe có thể làm hư tai họ, do đó họ bắt đầu bị mất thính giác và mắc chứng ù tai trước tuổi 40. Các vị cha mẹ phải dạy con vặn nhỏ volume tai nghe, đặc biệt là nếu các em đang nghe các thể loại âm nhạc mà thường được chơi cực lớn. 

Soạn giả: Chuan C. Chang (nhà khoa học)

Biên tập:  Lê Minh Hiền (nhạc sĩ)

Dịch giả: Nhật Nguyệt (thi sĩ), Đại Nhật

*** Chia sẻ, sao chép vui lòng ghi rõ nguồn bài viết thuộc bản quyền Harmony Co.,Ltd

  • Chia sẻ qua viber bài: Phân cấp giáo viên dạy piano "A, B" (P60)
  • Chia sẻ qua reddit bài:Phân cấp giáo viên dạy piano "A, B" (P60)

Bài viết liên quan

Thói quen tập luyện đàn piano theo tính bản năng (P1)

PHẦN 1: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Độ cao của ghế và khoảng cách giữa người đàn với bàn phím (P2)

PHẦN 2: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Tư thế ngón tay cong vòm, phẳng đầu ngón và chứng tê liệt cong (P3)

PHẦN 3: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Quy trình tập một tác phẩm mới: nghe, phân tích và cách tập luyện (P4)

PHẦN 4: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng 

TÌM KIẾM

Danh mục

Loading...

ưu đãi đặc biệt