Menu
Menu
Loading...
Loading...

Tay, ngón êm trong luyện tập piano (P23)

Tay êm là gì?

"Tay êm" là chế độ các ngón tay đàn trông có vẻ như bàn tay không (hoặc rất ít) chuyển động, nhưng thực tế bàn tay vẫn đang chuyển động, bù đắp cho động lượng của các ngón di chuyển nhanh. Chuyển động này nhỏ vì khối lượng bàn tay lớn hơn ngón tay và các cơ nối bàn tay với cánh tay cũng giữ vững cho bàn tay. Vì chuyển động ngón tay thì nhỏ ở tốc độ cao, các chuyển động bàn tay thậm chí còn nhỏ hơn. Do đó "tay êm" chỉ xảy ra ở tốc độ cao khi động lượng của các chuyển động phát sinh và là chế độ đàn mới so với đàn chậm hơn khi sức lực quan trọng hơn động lượng. Dù khán giả không thể thấy sự chuyển đổi, người đàn piano vẫn cảm nhận rõ ràng chế độ mới này khi đã đạt được nó. Ở tốc độ chậm, toàn bộ động lượng giảm về 0 làm "tay êm" trở nên vô nghĩa và bàn tay có thể được di chuyển mà không ảnh hưởng đến việc đàn.

Tất cả những điểm này được giải thích bằng phương trình động lượng M : m = mv, trong đó m là khối lượng và v là vận tốc. Do đó các vật nhẹ như ngón tay di chuyển nhanh hơn nhiều so với cánh tay cho cùng một M. M mất đi lúc đàn chậm vì vận tốc giảm. Vì vậy động lượng chơi là quan trọng chỉ với tốc độ nhanh. Trong cách đàn chủ yếu bằng động lượng, một bộ phận (ngón tay) chuyển động theo một hướng trong khi phần khác (bàn tay) di chuyển theo hướng ngược lại để hai động lượng cộng lại bằng 0, dẫn đến "tay êm”; nếu không, tay sẽ bay ra khỏi bàn phím.

Nhiều giáo viên có lý do chính đáng khi nhấn mạnh từ “tay êm” ... "Tay êm" là phép thử về kỹ thuật. Khả năng kiểm soát một lực mới gọi là động lượng và loại bỏ các chuyển động không cần thiết không những cho phép đàn nhanh hơn mà còn tăng thêm độ kiểm soát. Nhiều tác phẩm của Bach được thiết kế để luyện tập "tay êm".

Một số giáo viên áp đặt việc đàn "tay êm" mọi lúc, cả với người mới bắt đầu ở tốc độ chậm nhưng điều đó phản tác dụng bởi bạn không thể đàn "tay êm" chậm vì không có động lượng. Học viên sẽ không cảm thấy gì. Buộc tay bất động dưới những điều kiện đó sẽ không tự nhiên, chỉ làm đàn khó hơn và tạo căng thẳng.

Những người đã có kỹ thuật "tay êm" có thể thêm rất nhiều chuyển động không tổn hại dù đàn chậm hay nhanh. Một số giáo viên cố dạy "tay êm" bằng cách đặt một đồng xu trên tay để xem liệu có đủ êm để các đồng xu không rơi ra không. Điều này chỉ chứng tỏ sự công nhận của giáo viên về tầm quan trọng của "tay êm", nhưng lại cho thấy giáo viên không hiểu về "tay êm". Nếu bạn đang chơi Bach ở toàn tốc độ sử dụng "tay êm", một đồng xu đặt trên tay sẽ bay ra ngay – "tay êm" không còn có nghĩa là tay tĩnh, nó nghĩa là bạn đang đàn ở chế độ động lượng, một cái gì đó mà bạn cảm thấy, nhưng gần như vô hình.

Khi bạn đạt được "tay êm" lần đầu, cảm giác mới này hoàn toàn rõ ràng, nên đừng lo lắng sẽ bỏ lỡ nó. Một khi bạn đã có kỹ năng đó, chuyển động của "tay êm" sẽ tiết kiệm tới nỗi bạn sẽ có nhiều độ kiểm soát hơn và thời gian rảnh hơn giữa các nốt. "Tay êm" liên quan đến động lượng thì khó để mô tả. Với người đàn piano, nó được mô tả như một cảm giác kiểm soát và gần như hoàn toàn không có ngưỡng tốc độ – đàn nhanh trở nên dễ hơn.

Với các Invention của Bach, "tay êm" trở nên cần thiết ở tốc độ gần với tốc độ cuối cùng; không có "tay êm", bạn sẽ chạm ngưỡng tốc độ. Rõ ràng, Bach chọn tốc độ với có "tay êm" theo dự định. Tập luyện từng tay rời quan trọng cho "tay êm" vì nó dễ đạt được và dễ cảm thấy "tay êm" hơn. Tốt nhất không nên đàn 2 tay cùng lúc đến khi bạn có thể đàn ở chế độ "tay êm" với cả hai tay, điều này sẽ làm giảm nguy cơ mắc các thói quen xấu khi đàn 2 tay cùng lúc – bạn chắc chắn có thể đàn 2 tay cùng lúc ở tốc độ chậm, nhưng đó chủ yếu là những chuyển động sai nếu không có "tay êm".

Những ai thiếu kỹ thuật có thể mất rất lâu để đạt được "tay êm" bởi họ không thể đàn đủ nhanh, do đó những học viên như vậy có thể phải bắt đầu đàn 2 tay cùng lúc mà không có "tay êm"; sau đó có thể dần dần đạt được "tay êm" bằng cách tập luyện từng tay rời, bộ song song,… nhiều hơn. Đây là lý do bạn không nên học bản nhạc quá khó. Mặc dù một số người cho rằng các bản Invention của Bach có thể đàn “ở bất kỳ tốc độ nào”, điều đó chỉ đúng cho sự tự mãn nhạc cảm của họ, các tác phẩm này cần được đàn ở đúng tốc độ để tận dụng đầy đủ các bài học kỹ thuật mà Bach đã dự tính. Đây là lý do tại sao luyện tập 2 tay cùng lúc mất quá nhiều thời gian hơn cho việc học các bản Bach mới – không cách nào đạt được "tay êm" nhanh chóng khi đàn 2 tay cùng lúc và mọi buổi tập luyện như thế đều trở nên vô ích bởi khả năng nhiễm các thói quen xấu cao.

Một khía cạnh của "tay êm" thường bị bỏ qua là “ngón êm”. Ngón êm nghĩa là các ngón "không -đàn" không được đung đưa trong không khí với những chuyển động thừa vô ích. Nếu ngón êm không được dạy ở giai đoạn mới bắt đầu, các chuyển động phụ của ngón tay sẽ thành thói quen ăn sâu và gây ra vấn đề khi chơi nhạc ở cấp cao. Đến lúc đó, những thói quen xấu có thể ăn sâu đến mức khó sửa chữa.

Ngón "tay êm" thường bị bỏ qua bởi nó không cần thiết trong giai đoạn mới bắt đầu để nhu cầu làm êm ngón và phương pháp tập ngón êm không trở thành vấn đề cho đến khi học viên ở giai đoạn nâng cao. Ở cấp xuất sắc của kỹ thuật nâng cao ngày nay, ngón "tay êm" có thể tạo sự khác biệt giữa đậu và trượt một cuộc thử giọng vì giám khảo luôn tìm kiếm các tiểu tiết như vậy và việc thiếu ngón "tay êm" có thể được các giám khảo nhiều kinh nghiệm nghe thấy.

Ngón "tay êm" được tập luyện cũng như các yếu tố kỹ thuật khác. Chọn một đoạn ngắn để luyện tập (một nhịp hoặc ít hơn và tập từng tay rời hay 2 tay cùng lúc tùy trình độ của bạn), giữ các ngón luôn luôn gần phím đàn và loại hết các động tác không cần thiết. Điều này không có nghĩa là tất cả chuyển động phụ của ngón tay đều xấu. Nghệ sĩ được phép cố ý tạo ra bất cứ chuyển động nào là biểu hiện của nghệ thuật. Cái mà ngón "tay êm" loại bỏ là những chuyển động ngoài ý muốn có thể ảnh hưởng tới độ kiểm soát và nhạc cảm.

Ở một gam lớn hơn nhiều, chúng ta cũng phải phát triển cơ thể êm, một trạng thái đàn thư giãn mà không có chuyển động ngoài ý muốn can thiệp vào. Những chuyển động như vậy có thể tạo ra các vấn đề như ngưỡng tốc độ, những khó khăn khi đàn 2 tay cùng lúc và nhịp không đều. Chuyển động cơ thể xấu được tạo ra bởi căng thẳng và sự tăng tốc từ đàn chậm,... Đối với việc đàn chậm, hầu hết các chuyển động cơ thể là vô hại. Tuy nhiên, chúng có thể trở thành thói quen khó bỏ. Khi tăng tốc, chúng có thể can thiệp vào việc đàn hay nhịp điệu và một trong những cách tốt nhất để phát hiện các chuyển động cơ thể ngoài ý muốn là xem video các buổi diễn/ tập luyện của bạn.

Soạn giả: Chuan C. Chang (nhà khoa học)

Biên tập: Lê Minh Hiền (nhạc sĩ)

Dịch giả: Nhật Nguyệt (thi sĩ), Đại Nhật

*** Chia sẻ, sao chép vui lòng ghi rõ nguồn bài viết thuộc bản quyền Harmony Co.,Ltd

  • Chia sẻ qua viber bài: Tay, ngón êm trong luyện tập piano (P23)
  • Chia sẻ qua reddit bài:Tay, ngón êm trong luyện tập piano (P23)

Bài viết liên quan

Thói quen tập luyện đàn piano theo tính bản năng (P1)

PHẦN 1: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Độ cao của ghế và khoảng cách giữa người đàn với bàn phím (P2)

PHẦN 2: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Tư thế ngón tay cong vòm, phẳng đầu ngón và chứng tê liệt cong (P3)

PHẦN 3: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Quy trình tập một tác phẩm mới: nghe, phân tích và cách tập luyện (P4)

PHẦN 4: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng 

TÌM KIẾM

Danh mục

Loading...

ưu đãi đặc biệt