Menu
Menu
Loading...
Loading...

Ngưỡng tốc độ, cách sử dụng máy gõ nhịp (P12)

Ngưỡng tốc độ

Mọi nghệ sĩ piano đều từng chạm đến và trải nghiệm “bức tường tốc độ” (Speed Walls). Chúng là gì, hình thành thế nào, có bao nhiêu loại và làm sao bạn loại bỏ nó?

Mọi tác phẩm piano đều có thể đàn được nếu giảm tốc độ xuống đủ chậm nhưng với một tác phẩm đòi hỏi tốc độ nhanh, thông thường thì việc đầu tiên nhạc sinh phải làm khi học một đoạn nhạc mới là tăng lên đúng tốc độ và đó là lúc chúng ta gặp phải “bức tường tốc độ”, một trạng thái mà trong đó bạn không thể vượt lên một tốc độ nhất định, dù bạn rèn luyện chăm chỉ đến mức nào. “Bức tường tốc độ” hình thành khi bạn luyện tập sai và dấn vào thói quen xấu hay tạo nên sự căng thẳng. Vì thế, chính người đàn piano đã dựng lên “bức tường tốc độ” và số lượng “bức tường tốc độ” cũng nhiều như số lượng thói quen xấu.

Luyện tập từng tay rời là một vũ khí hiệu quả đối chọi với “bức tường tốc độ” bởi vì hầu hết “bức tường tốc độ” đều là từ hai tay đàn cùng lúc. Vũ khí tiếp theo là luyện tập từng đoạn vì đoạn càng ngắn, bạn càng đàn được nhanh mà không gặp vấn đề. Các bộ song song cũng là vũ khí hữu ích chống lại “bức tường tốc độ” vì bạn có thể bắt đầu tại tốc độ trên mức "bức tường tốc độ". Thả lỏng là yếu tố phải được duy trì mọi thời điểm, chủ yếu là để tránh “bức tường tốc độ” vì sự căng thẳng là một nguyên nhân chính gây ra vấn đề này. Phác thảo là một vũ khí hiệu quả khác vì nó cho phép những động tác lớn được đàn đúng tại tốc độ cuối cùng, từ đó tránh “bức tường tốc độ” ở những động tác này. Bàn tay giữ yên cũng hữu ích vì nói chung bạn không thể đàn các đoạn mà bàn tay giữ yên trừ khi bạn có kỹ thuật. Bất kỳ phương pháp nào nhằm tăng hiệu quả của động tác đều có ích. Vì vậy việc pha trộn các tư thế ngón phẳng và ngón cong, giữ các ngón tay trên phím và đa dạng động tác tay như vuốt, nhào lộn, chuyển động xoay cánh tay, động tác cổ tay,... đều cần thiết để ngăn ngừa “bức tường tốc độ”. Đàn nhạc cảm cũng sẽ giúp bạn không bao giờ gặp phải “bức tường tốc độ”.

Một vài “bức tường tốc độ” đã hình thành qua nhiều năm sẽ khó loại bỏ trong thời gian ngắn. Phát hiện sớm “bức tường tốc độ” là điểm mấu chốt để loại bỏ chúng nhanh chóng. Giải pháp cuối cùng cho một “bức tường tốc độ” khó vượt qua là không đàn nó hoặc chỉ đàn một cách chậm rãi, suốt nhiều tuần hoặc nhiều tháng và học một cái gì đó mới trong thời gian đó. Học những điều mới là một cách tốt để xóa bỏ các thói quen cũ.

“Bức tường tốc độ” hình thành khi bạn cố làm những điều bất khả thi. Nhiều phương pháp dạy học đã được cải tiến để tránh vấn đề này bằng cách làm chậm lại quá trình học. Tuy nhiên điều này phá hỏng ý định ban đầu là học càng nhanh càng tốt và giải pháp tốt nhất là vận dụng những mẹo học từ quyển sách này để đạt được mục tiêu mà không cần làm bất kỳ điều gì bất khả thi.

Máy gõ nhịp (tiết tấu)

Ưu thế của tập luyện từng tay rời là giúp nhạc sinh có thể đếm chính xác nhịp hơn khi tập hai tay cùng lúc. Tuy nhiên nhạc sinh nên sử dụng một metronome (máy gõ nhịp) để kiểm tra độ chính xác của tốc độ và nhịp. Đa phần giáo viên cũng dùng nó để kiểm tra nhịp độ của học trò mình, vì khi không có máy gõ nhịp này, khả năng sẽ có rất nhiều lỗi xảy ra. Ví dụ, nhạc sinh có khuynh hướng đàn chậm lại tại những đoạn khó và nhanh lên ở những đoạn dễ hoặc không thể giữ một tốc độ nhịp đều đặn xuyên suốt cả tác phẩm...

Máy gõ nhịp là một trong những người thầy đáng tin cậy nhất của bạn – khi bạn bắt đầu dùng nó, bạn sẽ thấy đó là quyết định đúng. Hãy tạo thói quen sử dụng máy gõ nhịp và trình độ đàn của bạn chắc chắn sẽ tiến bộ. Mọi học viên học nghiêm túc đều phải có một máy gõ nhịp vì khái niệm của học viên về nhịp không bao giờ là cố định, nó phụ thuộc vào tác phẩm đang đàn và tâm trạng ngay lúc đàn của mỗi người. Ngay khi bạn đã quen với nhịp độ rồi thì có thể không dùng máy gõ nhịp nữa.

Tuy nhiên chúng ta không được lạm dụng máy gõ nhịp vì sử dụng máy gõ nhịp quá nhiều sẽ dẫn đến trạng thái đàn không biểu cảm. Khi dùng máy gõ nhịp liên tục quá 10 phút, trí não sẽ chống đối lại "sự lặp lại áp đặt" và bắt đầu nảy sinh những trò lừa tinh thần khiến bạn mất đi khả năng canh nhịp chính xác. Ví dụ, nếu chiếc máy phát ra tiếng tích, sau một thời gian, não bạn sẽ tạo ra những tiếng "chống - tích" có khả năng bác bỏ âm thanh của máy trong đầu làm bạn không nghe được tiếng của máy hoặc nghe sai thời điểm. Đây là lý do những chiếc máy gõ nhịp điện tử hiện đại có chế độ rung phát quang vì tín hiệu ánh sáng ít dẫn đến những trò lừa tinh thần và ít can thiệp vào khả năng đàn uyển chuyển. Một cách lạm dụng máy gõ nhịp khác là dùng nó để đẩy nhanh tốc độ, cách này lạm dụng đến máy gõ nhịp, người học, âm nhạc và kỹ thuật đánh. Chiếc máy gõ nhịp được dùng để thiết lập nhịp và kiểm tra độ chính xác của bạn, nó không thể dạy bạn nhạc cảm vì thế một khi nhịp đã được thiết lập, chúng ta nên tắt máy không dùng nữa.

Máy gõ nhịp điện tử tốt hơn loại acoustic. Nó chính xác hơn, có thể tạo nhiều loại âm hay đèn chiếu và có nhiều mức âm lượng, rẻ hơn, đỡ cồng kềnh, có chức năng ghi nhớ,… Mặc dù một số người vẫn yêu thích giá trị trang trí của những chiếc máy acoustic tuy nhiên dây cót hết giữa chừng khi đang đàn cũng là một vấn đề không thuận tiện.

Ghi chú: Nếu bạn có một chiếc smartphone thì có rất nhiều app có thể làm được chức năng như một máy đếm nhịp thực thụ. Tìm kiếm Pro Metronome trên App Store nhé.

Soạn giả: Chuan C. Chang (nhà khoa học)

Biên tập: Lê Minh Hiền (nhạc sĩ)

Dịch giả: Nhật Nguyệt (thi sĩ), Đại Nhật

*** Chia sẻ, sao chép vui lòng ghi rõ nguồn bài viết thuộc bản quyền Harmony Co.,Ltd

  • Chia sẻ qua viber bài: Ngưỡng tốc độ, cách sử dụng máy gõ nhịp (P12)
  • Chia sẻ qua reddit bài:Ngưỡng tốc độ, cách sử dụng máy gõ nhịp (P12)

Bài viết liên quan

Thói quen tập luyện đàn piano theo tính bản năng (P1)

PHẦN 1: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Độ cao của ghế và khoảng cách giữa người đàn với bàn phím (P2)

PHẦN 2: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Tư thế ngón tay cong vòm, phẳng đầu ngón và chứng tê liệt cong (P3)

PHẦN 3: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Quy trình tập một tác phẩm mới: nghe, phân tích và cách tập luyện (P4)

PHẦN 4: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng 

TÌM KIẾM

Danh mục

Loading...

ưu đãi đặc biệt