Menu
Menu
Loading...
Loading...

Thị tấu đối chiếu với Thuộc lòng : Học tác phẩm Inventions của Bach "TT" (P57)

Bach - Invention bản 8, Ngày thứ nhất.
Kiểm tra bộ khoá: Nhịp 3/4, một dấu giáng, chủ âm là F 
Bắt đầu bằng việc học thuộc các ô nhịp từ 2 tới 4 của LH, bao gồm 2 nốt đầu tiên (móc kết nối) của ô nhịp thứ 5. Cần chưa đầy một phút để thuộc; rồi bắt đầu chơi tốc độ cao. Cất tay bạn khỏi phím đàn, nhắm mắt lại, rồi chơi phân khúc này trong đầu bạn (MP), hãy tưởng tượng hình ảnh từng nốt mà bạn chơi (trí nhớ chụp ảnh và trí nhớ bàn phím). Rồi thực hiện y như vậy cho RH, các ô nhịp từ 1 tới 4, bao gồm 4 nốt đầu tiên của ô nhịp thứ 5. Giờ hãy quay lại với LH và xem thử bạn có thể chơi nó mà không nhìn bản nhạc hay không, và thực hiện tương tự với RH. Tốt nhất là bạn không bao giờ tham chiếu lại tổng phổ cho phần, trừ phi bạn bị một sự trượt trí nhớ, điều thỉnh thoảng có thể xảy ra. Luyện tập tới lui giữa LH và RH cho tới khi bạn thoải mái. Việc này mất thêm vài phút. Cứ cho là toàn bộ quy trình này mất 5 phút; sẽ ít hơn với người học nhanh. Bạn sẽ tìm thấy các gợi ý về phân ngón trong hầu hết các tổng phổ; ví dụ, ấn bản W. A. Palmer’s “J. S.Bach, Inventions and Sinfonias” của Alfred. 


Giờ học các ô nhịp từ 5 tới 7, bao gồm 2 nốt đầu tiên của LH và 4 nốt đầu tiên của RH ở ô nhịp thứ 8. Việc này cần được hoàn thành trong chừng 4 phút. Tất cả các luyện tập này đều là HS; chúng ta sẽ không khởi đầu HT cho tới khi bạn đã học thuộc lòng toàn bộ bản nhạc HS. Tuy nhiên, bạn được tự do thử HT vào bất kỳ lúc nào, nhưng đừng phí thời gian luyện tập HT nếu bạn không đạt một tiến bộ tức thì nhanh chóng bởi vì chúng ta có một chương trình cần tuân thủ ! Khi bắt đầu các ô nhịp thứ 5 tới 7, đừng lo lắng việc bạn quên mất các ô nhịp đã học thuộc trước đó -- bạn nên loại chúng khỏi đầu. Việc này không chỉ giúp giảm căng thẳng tinh thần và gây rối (vì không làm lẫn lộn các phân khúc khác nhau đã được học thuộc), mà còn làm bạn phần nào quên phân khúc đã thuộc trước đó, buộc bạn phải học thuộc trở lại cho sự bảo lưu trí nhớ bền hơn. Một khi đã thoải mái với các ô nhịp 5-7, hãy kết nối các ô nhịp 1-7, bao gồm các móc liên kết ở ô nhịp thứ 8. Bạn có thể mất 3 phút để thực hiện cả hai tay, riêng biệt. Nếu bạn quên các ô nhịp 2-4 trong khi học 5-7, hãy lặp lại quy trình học thuộc trên -- nó sẽ diễn ra rất nhanh và trí nhớ nó sẽ bền vững hơn. Đừng quên chơi từng phân khúc trong đầu bạn.  


Kế, hãy học thuộc các ô nhịp 8-11, và thêm chúng vào các phân khúc trước. Chúng ta hãy dành 8 phút cho phần này, trong một tổng thời gian 20 phút để thuộc các ô nhịp 1-11 và chơi chúng tốc độ, HS. Nếu bạn gặp các khó khăn kỹ thuật vởi vài phần, đừng lo lắng, chúng ta sẽ tiếp tục sau. Bạn không cần phải chơi bất kỳ cái gì hoàn hảo ở thời gian này.  
Kế, chúng ta sẽ từ bỏ các ô nhịp 1-11 (đừng thực hiện ngay cả việc thử nhớ lại chúng -- điều quan trọng là giũ bỏ tất cả mọi sự lo lắng căng thẳng và để cho não bộ tập trung vào nhiệm vụ ghi nhớ của nó), và chỉ tiếp tục luyện nhớ các ô nhịp 12-23. Tách phần này thành các phân khúc như sau (hiển nhiên là kèm các móc liên kết): 12-15, 16-19, và 19-23. Ô nhịp 19 được luyện tập hai lần bởi vì việc này tạo thêm thời gian cho việc luyện tập ngón 4 khó khăn của LH. Chỉ luyện 12-23 cho tới khi bạn có thể chơi tất cả chúng liên tục, HS. Việc này mất độ 20 phút nữa.  


Rồi hoàn tất với các ô nhịp từ 24 tới hết (34). Các ô nhịp này nên được học bằng cách tách ra thành các phân khúc sau : 24-25, 26-29, và 30-34. Việc này mất thêm 20 phút nữa, trong tổng thời gian độ một giờ để học thuộc toàn bài. Giờ bạn có thể thôi tập và tiếp tục vào ngày mai, hoặc ôn lại từng một trong ba phần mới học. Điều quan trọng ở đây là chớ lo lắng rằng tới mai bạn còn nhớ tất cả không (bạn có thể sẽ không), song hãy vui thú, có thể ngay cả thử nối kết ba phần hoặc thử các phần khởi đầu HT để xem bạn có thể tiến xa tới đâu. Hãy luyện tập các chi tiết mà gây bạn các trở ngại kỹ thuật khi bạn gắng tăng tốc chúng. Hãy luyện tập các điểm trở ngại kỹ thuật này thành từng phân khúc nhỏ mà bạn có thể; điều này thông thường có nghĩa là các nhóm parallel set hai nốt. Nghĩa là, luyện tập chỉ hai nốt mà bạn không thể chơi ổn. Nhảy từ phân khúc này sang phân khúc khác. Tông thời gian cho việc học thuộc trong ngày thứ nhất là một giờ. Bạn cũng có thể khởi tập phần thứ hai, bản Invention 1. Giữa ngày 1 và 2, hãy luyện tập chơi nhạc trong đầu bất kỳ khi nào bạn có thêm thời gian.  


Ngày thứ hai: ôn lại từng phần trong ba phần đã học, rồi nối chúng lại. Hãy bắt đầu bằng cách chơi từng phần trong đầu trước khi chơi bất kỳ cái gì trên piano. Bạn có thể cần bản nhạc in ở vài chỗ. Rồi hãy cất bản nhạc đi -- bạn sẽ hiếm khi cần lại chúng trừ những tình huống khẩn thiết và để tăng cường sự kiểm tra sự chính xác trong thời gian duy trì trí nhớ. Yêu cầu duy nhất của ngày thứ 2 là bạn có khả năng chơi toàn bài HS từ đầu chí cuối, cả trên piano và trong đầu bạn. Hãy tập trung vào việc tăng tốc, và tiến xa hết mực bạn có thể mà không phạm lỗi. Hãy luyện tập sự thư giãn. Nếu bạn bắt đầu phạm lỗi, hãy giảm tốc và xoay vòng với tốc độ tăng và giảm. Lưu ý rằng bạn có thể dễ thuộc hơn khi chơi nhanh, và bạn mắc những điểm trượt trí nhớ khi chơi rất chậm, vì vậy hãy luyện tập ở các tốc độ khác nhau. Đừng e sợ chơi nhanh, song phải chắc chắn rằng bạn hài hoà tốc độ này với tốc độ vừa phải và chơi chậm để xóa bỏ bất kỳ FPD nào. Những người mới học gặp những khó khăn lớn nhất ở những chỗ chuyển hoà âm, mà thường xảy ra ở đầu một ô nhịp. Những chỗ chuyển hoà âm tạo ra những khó khăn bởi sau sự chuyển, bạn cần chơi một bộ nốt mới mà bạn còn chưa quen.  


Nếu bạn đã hoàn toàn thoải mái chơi HS ở ngày thứ 2, bạn có thể bắt đầu tập HT, sử dụng các phân khúc nhỏ như đã được dùng khi tập HS. Nốt thứ nhất của ô nhịp 3 là một sự va chạm của hai bàn tay, vì vậy chỉ sử dụng LH cho nốt này, và làm tương tự ở ô 18. Hãy chơi khẽ, ngay cả nơi mà được ký hiệu "f", hầu bạn có thể nhấn vào các nốt phách mạnh để đồng bộ hai bàn tay và luyện tập sự thư giãn. Bạn có thể sẽ hơi căng thẳng lúc khởi đầu, nhưng hãy tập trung vào việc sự thư giãn sớm hết mực có thể.  


Tốc độ trung bình thường là tốc độ dễ nhất để chơi từ trí nhớ bởi vì bạn có thể sử dụng tiết tấu để giúp bạn duy trì và bạn có thể nhớ bản nhạc thành các câu thay vì các nốt riêng lẻ. Vì vậy, hãy chú ý tới tiết tấu ngay từ đầu. Giờ chơi chậm lại và tập sự chính xác. Để ngăn ngừa sự chơi chậm bị tăng tốc, hãy tập trung vào từng nốt riêng lẻ. Lặp lại sự xoay vòng tốc độ nhanh-chậm và bạn sẽ cải thiện trông thấy sau từng vòng lặp. Các mục tiêu chính là thuộc hoàn toàn bản nhạc HS và tăng tốc chơi HS hết mực có thể. Bất kỳ nơi nào bạn gặp các khó khăn kỹ thuật, hãy sử dụng các bài tập parallel set để nhanh chóng phát triển kỹ thuật Bạn sẽ cần không quá một giờ.  

Ngày thứ ba: hãy học HT thành ba phần chính như bạn đã làm với HS. Ngay khi bạn phát hiện sự lúng túng ở HT, hãy trở lại HS để thanh lọc chúng. Đây là thời gian tốt để gia tăng thêm tốc độ HS, cho tới những tốc độ nhanh hơn tốc độ cuối cùng được yêu cầu (tức nhanh hơn mức ta chơi bản nhạc sau này). Dĩ nhiên, những người thiếu kỹ thuật sẽ phải chơi chậm hơn. Hãy nhớ : sự thư giãn quan trọng hơn là tốc độ. Bạn sẽ chơi HS nhanh hơn HT, và tất cả các nỗ lực cho sự tăng tốc nên được thực hiện với HS. Bởi hai bàn tay bạn chưa đồng bộ tốt, bạn sẽ vấp vài điểm trượt trí nhớ và có khả năng gặp khó khi chơi HT mà không mắc lỗi trừ phi bạn chơi chậm. Từ đây trở đi, bạn sẽ phải lệ thuộc vào sự cải thiện luyện tập chậm hơn để thụ đắc bất kỳ sự cải thiện quan trọng nào. Tuy nhiên, trong 3 giờ qua 3 ngày, bạn căn bản đã thuộc bản nhạc và có thể chơi, dù có thể một cách còn ngượng ngập, HT. Bạn cũng đã có thể chơi toàn bộ bản nhạc trong đầu bạn.  


Giờ hãy khởi tập bản Invention 1, trong khi bạn trau chuốt bản nhạc đầu tiên. Hãy luyện tập hai bản luân phiên. Tập bản 1 cho tới khi bạn bắt đầu quên bản 8, rồi trở lại và học lại bản 8 và tập nó cho tới khi bạn bắt đầu quên bản 1. Hãy nhớ rằng bạn muốn quên một chút để mà bạn có thể học lại, chính là điều bạn cần để xây dựng một trí nhớ lâu dài. Có những ưu điểm về tâm lý khi sử dụng các chương trình "đằng nào cũng thắng [win-win]" này: nếu bạn quên, đó chính xác là cái bạn đang tìm kiếm; nếu bạn không quên, ấy lại càng tốt đẹp hơn ! Chương trình này cũng sẽ cho bạn một ý niệm về lượng bao nhiêu mà bạn có thể/không thể nhớ trong một khoảng thời gian quy định. Nếu bạn còn trẻ, bạn sẽ thấy rằng cái lượng mà bạn có thể nhớ mỗi lần gia tăng nhanh chóng một khi bạn đã đạt được kinh nghiệm và đã bổ sung thêm các thủ thuật ghi nhớ. Đây là vì bạn có một tình huống đào tẩu (run-away situation) mà trong đó bạn nhớ càng nhanh, thì bạn chơi càng nhanh, và chơi càng nhanh, bạn càng dễ thuộc. Sự tự tin đã gia tăng cũng đóng một vai trò quan trọng. Trên hết, nhân tố gây hạn chế chính sẽ là trình độ kỹ thuật của bạn, chứ không phải là năng lực ghi nhớ. Nếu bạn có đủ kỹ thuật, bạn sẽ có thể chơi ở tốc độ cao trong chỉ vài ngày. Nếu bạn không thể, thì điều đó có nghĩa là bạn cần thêm kỹ thuật -- nó không hề có nghĩa là bạn là một người có trí nhớ tồi. . 
Ngày thứ tư: Chẳng có gì nhiều mà bạn có thể làm để đẩy nhanh bản nhạc về phương diện kỹ thuật sau hai hoặc ba ngày. Trong vòng vài ngày, hãy bắt đầu luyện tập bản 8 bằng chơi HS, rồi HT, ở các tốc độ khác nhau tuỳ ngẫu hứng tại từng thời điểm của bạn. Ngay khi bạn cảm thấy đã sẵn sàng, hãy luyện tập HT, nhưng hãy quay lại HS nếu bạn bắt đầu phạm lỗi, có các điểm trượt trí nhớ, hoặc nếu bạn gặp các khó khăn kỹ thuật khi tăng tốc. Hãy luyện chơi bản nhạc HT trong các phân khúc, nhảy từ phân khúc này sang phân khúc khác một cách ngẫu nhiên suốt bản nhạc Hãy thử bắt đầu bằng phân khúc nhỏ cuối cùng rồi luyện tập ngược dòng cho tới đầu bản nhạc.  


Hãy lọc những điểm trở ngại ra và tập chúng riêng rẻ. Hầu hết mọi người có LH yếu hơn, vì vậy việc đưa LH đạt tốc độ nhanh hơn tốc độ yêu cầu có thể làm xuất hiện các vấn đề. Ví dụ, 4 nốt cuối cùng của LH trong ô nhịp 3 (Inv. 8), 4234(5), nơi (5) là móc liên kết, có thể khó chơi nhanh. Trong tình huống này, hãy tách nó thành ba nhóm parallel set: 42, 23, và 345 rồi luyện tập chúng sử dụng các bài tập parallel set. Rồi, kết nối chúng thành : 423 và 2345. 423 thì không là một parallel set (4 và 3 chơi cùng nốt), vì vậy bạn không thể chơi nhóm này nhanh như chơi các nhóm parallel set. Trước nhất hãy đưa chúng tới tốc độ cận vô cực [nearly infinite speed] (tức là gần như thành một hợp âm) và rồi hãy học cách thư giãn ở các tốc độ đó, chơi thành các nhóm bốn nốt nhanh (xem III.7b). Rồi giảm tốc dần để phát triển sự độc lập ngón. Hợp các nhóm parallel set lại thành từng cặp và, cuối cùng, nối toàn bộ chúng lại. Đây là giải pháp tiệm tiến kỹ thuật và do đó sẽ không thể xảy ra qua chỉ một đêm. Bạn có thể thấy chỉ có ít sự cải thiện trong thời gian luyện tập, nhưng bạn sẽ cảm thấy một lượng cải thiện đáng kể sau một vài tuần.  


Khi bạn có thể chơi bản nhạc HT, hãy bắt đầu chơi HT trong đầu bạn (MP). Sự luyện tập HT này hãy thực hiện trong một hoặc hai ngày. Nếu bạn không hoàn thành nhiệm vụ chơi MP ở bước này, thì hầu như bạn sẽ chẳng bao giờ có thể. Nhưng nếu bạn thành công, nó sẽ trở thành công cụ mạnh mẽ nhất mà bạn từng sử dụng.  


Vào ngày 5 và 6, bạn sẽ có thể bắt đầu bản 13 và bắt đầu luyện tập cả ba bản hằng ngày. Một giải pháp thay thế là trước tiên học tốt chỉ bản 8, kế, sau khi bạn đã trải qua toàn bộ quy trình để bạn đã quen thuộc với nó, thì hãy bắt đầu bản 1 và bản 13. Lý do chính cho việc học mấy bản nhạc đồng thời là rằng các bản nhạc này thì rất ngắn nên bạn sẽ chơi quá nhiều vòng lặp trong một ngày nếu bạn luyện tập chỉ một bản. Hãy nhớ rằng, từ ngày 1, bạn sẽ chơi tốc độ cao (HS), và từ ngày 2, bạn sẽ chơi tối thiểu là vài đoạn/phân khúc nhanh hơn tốc độ yêu cầu. Thêm nữa, thời gian phải mất để học ba bản nhạc này, riêng mỗi lần một bản, sẽ phải mất lâu hơn là học chúng đồng một lúc.
Sau ngày 2 hoặc 3, sự tiến bộ của bạn nhanh thế nào là lệ thuộc vào trình độ kỹ thuật của bạn hơn là năng lực ghi nhớ của bạn. Một khi bạn đã có thể chơi toàn bản HS theo như ý, bạn nên xem rằng bản nhạc đã được học thuộc. Đây là bởi vì, nếu bạn ở trên trình độ trung bình, bạn sẽ có khả năng chơi nó HT rất nhanh, trong khi nếu bạn chưa tới trình độ kỹ thuật này, thì các trở ngại kỹ thuật từng tay sẽ làm chậm tiến trình luyện tập của bạn. Trí nhớ sẽ không là nhân tố gây hạn chế. Cho sự luyện tập HT, bạn hiển nhiên phải luyện tập với sự phối hợp của hai tay. Bach thiết kế các bản Invention chính là để luyện tập sự sự phối hợp của hai tay và, đồng thời, chơi chúng một cách độc lập. Đây là lý do tại sao có hai bè (voice) và chúng được đặt chồng lên nhau; Thêm nữa, trong bản 8, một tay chơi ngắt tiếng-staccato trong khi tay kia chơi luyến tiếng-legato. 


Cả ba bản trên nên được học thuộc hoàn toàn trong một tới hai tuần và bạn cần bắt đầu thấy thoải mái tối thiểu là với bản thứ nhất. Cứ cho là trong một tuần, tất cả điều bạn đã làm là tập trung vào việc học thuộc các bản mới này. Bấy giờ nếu bạn quay lại những bản cũ mà trước đó bạn đã học thuộc rồi, bạn sẽ phát hiện rằng mình không còn nhớ chúng tốt nữa. Đây là một thời gian tốt để mài lại các bản cũ này và để luân chuyển công việc bảo lưu trí nhớ này với sự mài dũa thêm các bản mới của Bach. Bạn căn bản đã hoàn thành. Xin chúc mừng bạn ! 


Bạn có thể chơi tốt thế nào từ trí nhớ của mình thì lệ thuộc vào trình độ kỹ thuật của bạn cũng như trí nhớ của bạn. Điều quan trọng là đừng nhầm lẫn sự thiếu kỹ thuật với sự bất lực về trí nhớ, bởi vì hầu hết mọi người mà gặp trở ngại về trí nhớ đều có năng lực nhớ bình thường nhưng chưa thỏa đáng về trình độ kỹ thuật. Do đó, bạn cần những phương pháp để kiểm tra kỹ thuật của bạn và trí nhớ của bạn. Nếu kỹ thuật của bạn là thoả đáng, thì bạn sẽ phải có khả năng chơi thoải mái ở tốc độ gấp chừng 1.5 tốc độ yêu cầu, HS. Với bản 8, tốc độ là chừng MM = 100 trên máy đánh nhịp, như vậy bạn cần có thể chơi cả hai tay ở tốc độ chừng 150 HS. Ở tốc độ 150, bạn đã đạt tốc độ của Glenn Gould (dẫu là HS - ông chơi bản này ở tốc độ chừng 140)! Nếu bạn không thể chơi ổn ở tốc độ trên 100 HS, thì bạn phải cải thiện kỹ thuật của bạn trước khi bạn có thể mong đợi mình chơi HT ở bất kỳ tốc độ nào cận 100. Sự kiểm tra tốt nhất cho trí nhớ là rằng bạn đã có thể chơi nó trong đầu hay chưa. Bằng cách áp dụng các bài kiểm tra này, bạn có thể xác định mình đang cần luyện tập kỹ thuật hay là luyện tập trí nhớ. 


Hầu hết mọi người có một LH kém hơn; Hãy đưa kỹ thuật LH tới gần với của RH hết mực có thể. Như đã được minh hoạ bên trên cho ô nhịp thứ 3 LH, hãy sử dụng các bài tập nhóm parallel set để luyện tập cho kỹ thuật. Bach là đặc biệt hữu ích cho luyện tập cân đối các kỹ thuật LH và RH bởi vì hai tay chơi những đoạn hệt nhau. Do đó, bạn tức thì biết rằng LH của mình là kém hơn nếu nó không thể đạt tới cùng tốc độ như RH. Với các soạn nhạc gia khác, chẳng hạn Chopin, thì LH thường là dễ hơn và vì vậy không cung cấp một cơ hội tốt để kiểm tra LH. Các nhạc sinh có trình độ kỹ thuật chưa đủ có thể cần luyện tập HS suốt nhiều tuần trước khi họ có thể hy vọng chơi ổn các bản Invention này, với HT ở tốc độ cao. Trong trường hợp đó, hãy chơi HT ở các tốc độ chậm mà bạn đủ chơi thoải mái và chờ kỹ thuật HS của bạn đủ để phát triển việc tăng tốc HT. 


Nhạc Bach có tiếng xấu là rất khó chơi nhanh, và có tiềm năng cao mắc vấn đề FPD (xem II.25). Giải pháp bản năng cho vấn đề này vẫn thường là chơi chậm một cách kiên trì. Bạn không cần phải chơi rất nhanh để mắc vào nạn FPD với nhiều tác phẩm của Bach. Nếu tốc độ tối đa của bạn là MM = 20, trong khi tốc độ đề nghị của tác phẩm là 100, thế thì cho bạn, 20 đã là nhanh và ở tốc độ đó, FPD đã có thể ngóc cái đầu xấu xí của nó dậy rồi. Đây là lý do tại sao chơi HT chậm và gắng tăng tốc nó lên sẽ chỉ gây ra thêm rối ren và nạn FPD. Giờ thì chúng ta đã hiểu tại sao có cái tiếng xấu cho nhạc của Bach ấy -- sự khó khăn nảy sinh từ quá nhiều những vòng lặp của chơi chậm HT, điều mà chỉ khiến gia tăng các chỗ rối ren chứ không hỗ trợ gì cho trí nhớ hay kỹ thuật. Giải pháp tốt hơn là HS, luyện tập theo phân khúc. Nếu bạn là người chưa từng luyện tập lối này, bạn sẽ sớm phát hiện rằng mình có thể chơi ở những tốc độ cực nhanh mà bạn chưa từng dám mơ nghĩ tới. 


Bàn tay cố định-Quiet hands: Nhiều giáo viên nhấn mạnh một cách chính đáng về "Bàn tay cố định" như một mục tiêu mong muốn. Trong phương thức này, các ngón tay thực hiện hầu hết mọi động tác để chơi đàn, với hai bàn tay rất ít cử động. Bàn tay cố định là bài kiểm tra quyết định cho sự thụ đắc kỹ thuật. Sự loại trừ các động tác dư thừa không chỉ cho phép bạn chơi nhanh hơn, mà còn gia tăng sự chủ động kiểm soát của bạn. Nhiều tác phẩm của Bach được thiết kế cho sự luyện tập bàn tay cố định. Một số sự phân ngón rất bất ngờ được ghi trong tổng phổ đã được chọn cũng nhằm để tương thích với, hoặc, giúp thuận tiện, việc chơi với bàn tay cố định. Một số giáo viên áp đặt việc chơi với bàn tay cố định cho tất cả nhạc sinh cho mọi lúc, ngay cả cho những nhạc sinh mới học, song một phương pháp như vậy là vô hiệu quả bởi bạn không thể chơi chậm với bàn tay cố định, vì vậy không có cách nào để dạy nó ở tốc độ chậm. Nhạc sinh khi ấy sẽ không cảm giác gì hết và thắc mắc thế thì nó có ích gì. Khi chơi chậm, hoặc khi nhạc sinh chưa đủ kỹ thuật, thì việc phải dùng một số động tác phụ là đều không thể tránh, và là đúng đắn. Để cưỡng bàn tay bất động trong những hoàn cảnh như vậy sẽ làm trở ngại thêm việc chơi và tạo stress. Ngay cả những người đã sẵn có kỹ thuật bàn tay cố định cũng có thể bổ sung nhiều động tác mà không hề phương hại khi chơi chậm hoặc nhanh. Một số giáo viên gắng dạy kỹ thuật bàn tay cố định bằng cách đặt một đồng tiền kim loại lên bàn tay nhạc sinh để xem nó có đủ cố định để đồng tiền sẽ không bị rơi ra hay không. Phương pháp này chỉ chứng tỏ sự nhận thức của giáo viên đó về tầm quan trọng của bàn tay cố định, nhưng lại phương hại nhạc sinh vì nó tạo nên stress. Nếu bạn đang chơi Bach với hết tốc độ và sử dụng phương pháp bàn tay cố định, thì một đồng tiền đặt trên bàn tay bạn sẽ tức thì văng đi. Chỉ khi chơi vượt quá một tốc độ nhất định nào đó thì phương pháp chơi bàn tay cố định mới trở nên rõ ràng với người chơi piano, và là cần thiết. Khi bạn đã thụ đắc kỹ thuật bàn tay cố định lần đầu, nó là tuyệt đối không thể nhầm lẫn, vì vậy đừng lo việc để hụt nó. Khoảng thời gian tốt nhất để dạy nhạc sinh kỹ thuật này, là khi nhạc sinh đã có thể chơi đủ nhanh để có thể cảm giác được bàn tay cố định. Một khi bạn có nó rồi, bạn có thể áp dụng nó để chơi chậm; lúc bấy giờ bạn sẽ có nhiều chủ động hơn và thêm nhiều thời gian rỗi giữa các nốt. Theo đó kỹ thuật bàn tay cố định thì không hề là một động tác chuyện biệt của bàn tay mà là một cảm giác của sự chủ động và sự vắng mặt cận tuyệt đối của các bức tường tốc độ. 


Trong trường hợp các tác phẩm của Bach thảo luận ở đây, kỹ thuật bàn tay cố định trở nên cần thiết ở các tốc độ gần tốc độ yêu cầu; nếu không có nó, bạn sẽ bắt đầu va vào các bức tường tốc độ tại các tốc độ yêu cầu; rõ ràng, các tốc độ này đã được chọn với kỹ thuật bàn tay cố định trong đầu soạn nhạc gia. Luyện tập HS là quan trọng cho kỹ thuật bàn tay cố định bởi vì nó là dễ để thụ đắc và cảm giác nó trong bàn tay bạn khi chơi HS, và vì chơi HS cho phép bạn đạt tốc độ bàn tay cố định nhanh hơn HT. Trong thực tế, tốt nhất là không bắt đầu HT cho tới khi bạn đã có thể chơi với bàn tay cố định với cả hai tay bởi vì điều này sẽ giúp giảm các khả năng tạo lập các tập quán xấu. Nghĩa là, HT với hoặc không với bàn tay cố định là khác nhau, vì vậy bạn chẳng nên mắc vào tập quán chơi HT mà không với bàn tay cố định – bạn sẽ không bao giờ đạt tốc độ cao! Nhưng nhạc sinh chưa đủ kỹ thuật có thể mất thời gian rất dài để đạt được kỹ thuật bàn tay cố định, do vậy, những nhạc sinh này có thể phải bắt đầu chơi HT mà không với kỹ thuật bàn tay cố định; họ có thể dần dần thụ đắc kỹ thuật bàn tay cố định vào một thời điểm muộn hơn, bằng việc luyện tập HS nhiều hơn. Điều này giải thích lý do tại sao những người có đủ kỹ thuật sẽ học các bản Invention này nhanh hơn rất nhiều so với những người chưa đủ trình độ kỹ thuật. Những khó khăn như vậy là một số nguyên do bạn không nên cố tập các tác phẩm mà là quá khó đối với bạn, và cần thực hiện những sự kiểm tra hữu ích để xác định liệu một tác phẩm có là quá khó hay là thích hợp với trình độ kỹ thuật của bạn. Những người chưa đủ trình độ kỹ thuật chắc chắn sẽ có nguy cơ tạo lập các bức tường tốc độ. Mặc dù một số người quả quyết rằng các bản Invention của Bach có thể chơi ở "bất kỳ tốc độ nào", điều đó chỉ đúng với nội dung âm nhạc; các tác phẩm này cần được chơi ở các tốc độ được yêu cầu [tức ghi trong tổng phổ -ND] nhằm tận dụng chúng như các bài học kỹ thuật như Bach đã chủ định. Có một sự quá nhấn mạnh về tốc độ ở đây là bởi sự cần thiết của bàn tay cố định; tuy nhiên, đừng luyện tập tốc độ chỉ thuần vì tốc độ, bởi vì như thế sẽ vô tác dụng do stress và các tập quán xấu; chơi nhạc diễn cảm vẫn là cách duy nhất để gia tăng tốc độ -- xem mục III.7.i. 


Với những người có RH mạnh hơn, thì kỹ thuật bàn tay cố định trước hết hãy luyện tập với RH; một khi bạn đã có được cảm giác về nó, bạn có thể chuyển giao nó sang LH nhanh hơn. Một khi nó đã kích hoạt, bạn sẽ đột nhiên phát hiện rằng chơi nhanh trở nên dễ dàng hơn. Đây là lý do tại sao luyện tập HT không có tác dụng cho các tác phẩm mới của Bach -- không có cách nào để thụ đắc kỹ thuật bàn tay cố định nhanh với HT. 
Bach đã viết những bản Invention này nhằm mục đích phát triển kỹ thuật. Vì vậy mà ông cho cả hai tay những chi tiết kỹ thuật có độ khó bằng nhau; điều này tạo thêm thử thách cho LH bởi vì các búa gõ và các dây của bè trầm thì nặng hơn. Bach hẳn là xấu hổ nếu thấy các bài tập kiểu Hanon bởi vì các bài tập mà không có âm nhạc kiểu đó sẽ chỉ là một sự lãng phí thời gian, như được chứng minh bởi cái nỗ lực mà ông lồng chất âm nhạc vào các tác phẩm này. Nội dung kỹ thuật mà ông nén vào các tác phẩm này là ngoài sức tưởng tượng: sự độc lập ngón (bàn tay cố định, chủ động kiểm soát, tốc độ), sự phối hợp cũng như sự độc lập của hai bàn tay (nhiều bè song song-đa thanh-multiple voices, staccato đối lập với luyến tiếng-legato, va chạm giữa hai bàn tay-colliding hands, các yếu tố hoa mỹ-ornaments), hoà thanh, chơi diễn cảm, củng cố LH cũng như các ngón tay yếu hơn (các ngón 4 và 5), tất cả các nhóm parallel set quan trọng, các cách sử dụng ngón cái, những sự phân ngón chuẩn, vv. Lưu ý rằng các yếu tố hoa mỹ là các bài tập parallel set; chúng không chỉ là các yếu tố hoa mỹ âm nhạc mà còn là một phần hợp nhất/không thể tách rời của sự phát triển kỹ thuật. Với việc sử dụng yếu tố hoa mỹ, Bach đòi hỏi bạn luyện tập các nhóm parallel set với một bàn tay trong lúc đồng thời chơi một phần khác với bàn tay kia, và tái tạo tác phẩm với sự kết hợp này! 


Hãy thận trọng nhớ đừng chơi Bach quá lớn [về cường độ -ND.], ngay cả những nơi có ký hiệu f. Các nhạc khí vào thời đại của Bach có âm lượng bé hơn nhiều so với các piano hiện đại, vì vậy, Bach đã phải soạn các tác phẩm chứa đầy âm nhạc, và có ít những chỗ ngừng nghỉ [tức là, rất ít dấu lặng-ND]. Một trong các mục đích khác của rất nhiều những chi tiết hoa mỹ và láy rền-trill được sử dụng tác phẩm âm nhạc trong thời đại của Bach là nhầm lấp đầy âm thanh [bởi vì, cây piano thời này có âm ngân kém, nên nếu để một nốt kéo dài về trường độ thì nó sẽ sớm tắt, và bản nhạc bị gián đoạn-ND]. Do vậy mà nhạc của ông dường như có quá nhiều âm [tức nhiều nốt nhạc-ND] nếu được chơi lớn trên các piano hiện đại. Đặc biệt là với các bản Invention và Sinfonia, mà trong đó nhạc sinh gắng làm nổi rõ tất cả các bè giai điệu đang đua tranh nhau, thì dễ có một xu hướng rằng mỗi giai điệu theo sau lại bị chơi lớn hơn giai điệu đi trước nó, hậu quả cuối cùng là bản nhạc bị chơi rất lớn. Các giai điệu khác nhau phải cạnh tranh nhau trên nền tảng của ý tưởng âm nhạc này, là không được chơi lớn quá. Chơi khẽ hơn còn giúp bạn đạt được sự thư giãn hoàn toàn và sự độc lập ngón thực sự.  
Nếu bạn muốn học các bản Invention 3-bè, bạn có thể thử bản Sinfonia No.15 mà dễ hơn hầu hết các bản khác. Nó rất lý thú, và có một đoạn giữa bài ở đó hai bàn tay xung đột và chơi cùng nhiều nốt. Như với tất cả các tác phẩm của Bach, bản này chứa đựng nhiều hơn so với ta cảm giác thoạt đầu, thế nên hãy cẩn trọng khi tiếp cận nó. Trên hết, nó là một Allegro vivace! Nhịp khác thường là 9/16, mà tức là các nhóm sáu nốt 1/32 trong ô nhịp thứ 3 phải được chơi như là 3 phách, chứ không là 2 (ba cặp nốt thay vì hai nhóm liên ba - triplet). Nhịp này dẫn tới sự rằng ba nốt lặp (có hai nhóm trong ô nhịp 3) mà có giá trị nhạc đề chúng hành khúc băng qua bàn phím trong lối đặc trưng của Bach. Khi hai bàn tay xung đột ở ô nhịp 28, hãy nhấc RH lên và trượt nhẹ LH bên dưới nó, cả hai bàn tay chơi tất cả các nốt. Nếu sự xung đột ngón cái gây trở ngại, bạn có thể loại bỏ ngón cái RH và chỉ chơi ngón cái LH. Ở ô nhịp 36, hãy bảo đảm rằng bạn sử dụng sự phân ngón RH đúng : (5),(2,3),(1,4),(3,5),(1,4),(2,3)


Cuối cùng, chúng ta hãy thảo luận bước cần thiết cuối cùng trong việc học thuộc tác phẩm -- sự phân tích cấu trúc, hoặc "câu chuyện", đằng sau bản nhạc. Quy trình học thuộc sẽ không hoàn chỉnh cho tới khi bạn hiểu câu chuyện đằng sau bản nhạc. Chúng ta sẽ sử dụng bản 8. 11 ô nhịp đầu tiên của nó chứa phần "trình bày-exposition". Ở đây, chơi RH và LH về căn bản có cùng nền tảng, với LH chậm sau một ô nhịp, và nhạc đề chính được giới thiệu. Phần "nội dung chính-body" gồm các ô nhịp từ 12 tới 28, ở đó vai trò của hai bàn tay lúc đầu là nghịch nhau, với LH dẫn trước RH, được theo sau bởi một số sự phát triển rất lôi cuốn. Phần kết bắt đầu ở ô nhịp thứ 29 và đưa bản nhạc tới một cái kết gọn ghẽ, với RH tái xác lập vai trò gốc của nó. Lưu ý rằng phần kết bài cũng chính là phần kết của phần trình bày -- tác phẩm này trong thực tế kết hai lần, điều khiến cho sự kết thêm thuyết phục. Beethoven đã phát triển thủ thuật kết một tác phẩm bằng nhiều lần kết này và nâng nó lên những tầm cao ngoài sức tưởng tượng.  
Chúng ta giờ sẽ đưa ra một số lý giải cho lý do tại sao sự phát triển một "câu chuyện" như vậy lại là cách tốt nhất để học thuộc một tác phẩm bền vững. Đó là cách mà tất cả các nhạc sĩ vĩ đại đã tổ chức các sáng tác của họ. 

Soạn giả: Chuan C. Chang (nhà khoa học)

Biên tập:  Lê Minh Hiền (nhạc sĩ)

Dịch giả: Nhật Nguyệt (thi sĩ), Đại Nhật

*** Chia sẻ, sao chép vui lòng ghi rõ nguồn bài viết thuộc bản quyền Harmony Co.,Ltd

  • Chia sẻ qua viber bài: Thị tấu đối chiếu với Thuộc lòng : Học tác phẩm Inventions của Bach "TT" (P57)
  • Chia sẻ qua reddit bài:Thị tấu đối chiếu với Thuộc lòng : Học tác phẩm Inventions của Bach "TT" (P57)

Bài viết liên quan

Thói quen tập luyện đàn piano theo tính bản năng (P1)

PHẦN 1: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Độ cao của ghế và khoảng cách giữa người đàn với bàn phím (P2)

PHẦN 2: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Tư thế ngón tay cong vòm, phẳng đầu ngón và chứng tê liệt cong (P3)

PHẦN 3: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Quy trình tập một tác phẩm mới: nghe, phân tích và cách tập luyện (P4)

PHẦN 4: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng 

TÌM KIẾM

Danh mục

Loading...

ưu đãi đặc biệt