Menu
Menu
Loading...
Loading...

Gam: ký hiệu và kỹ thuật ngón (P28)

Gam: ký hiệu và kỹ thuật ngón 

Gam là gì? 

Gam ( hay còn gọi là âm giai) là một dãy các nốt nhạc được sắp xếp theo thứ tự tăng hoặc giảm dần. Có 5 loại gam cơ bản:

  • Diatonic scale: Âm giai có 7 nốt trong đó có chứa âm giai trưởng và thứ.
  • Chromatic scale: Âm giai gồm các nốt cách nhau nửa cung (chromatic)
  • Major scale: Âm giai trưởng có 7 nốt
  • Minor scale: Âm giai thứ có 7 nốt
  • Pentatonic scale: Âm giai ngũ cung chỉ có 5 nốt

Gam và hợp âm rải cần phải được luyện tập hàng ngày, đây là bài tập khởi động tuyệt vời giúp học viên có ngón đàn chuẩn và đạt được kỹ thuật cơ bản để có thể đàn mà không cần suy nghĩ vị trí các nốt và cách đặt ngón tay. Các học viên được khuyến khích tập gam với tất cả các khóa trưởng và thứ để đạt được hiệu quả cao nhất.

Nguồn gốc và tính chất của gam nửa cung và các gam khác sẽ được thảo luận trong bài viết Gam Nửa Cung. Ở đây chúng ta chỉ thảo luận về ký hiệu và ngón bấm. Trong thảo luận lý thuyết, ký hiệu CDEFGAB thường được sử dụng cho việc ca hát và bài Xướng Âm 

Quy ước truyền thống để khít gam C trưởng trên tất cả phím màu trắng là một sai lầm. Cách sắp xếp phím “đồng đều” bao gồm phím đen và trắng xen kẽ từ đầu đến cuối bàn phím sẽ tốt hơn. Điều này làm cho một phím quãng tám hẹp hơn để dễ đạt được hợp âm rộng hơn, bạn chỉ cần học bốn ngón bấm gam cho tất cả khóa, dịch giọng là không đáng kể, nhất là cho một bước đủ, hợp âm rải dễ hơn, gam nửa cung dễ đàn hơn, mọi khoảng cách giữa các phím đen giống nhau do đó giảm được lỗi, và học viên sẽ học piano nhanh hơn. Nhược điểm duy nhất là không gian giữa các phím đen sẽ hẹp hơn, gây khó khăn hơn cho những ai có ngón tay lớn.

Trong quy ước thuật ngữ, thật không may là C trưởng không được đặt tên là A trưởng. Như vậy các số quãng tám thay đổi tại C, không phải A. Vì vậy tại C4, các nốt được đánh số A3, B3, C4, D4,. . . Các nốt này đã được đặt tên cho violin lên dây ở A và quy ước này không phối hợp được với bàn phím. Chẳng có lý do nào tại sao violin không thể được điều chỉnh đến F440, để A trưởng trên piano sẽ là tất cả các phím trắng. Đối với mọi gam, nốt đầu tiên được gọi là âm chủ, do đó C là âm chủ của gam C trưởng. Nốt thấp nhất của bàn phím 88 phím là A(0) và nốt cao nhất là C8.

Ngón đàn Gam trưởng chuẩn tăng dần có thế tay lần lượt là 12312345 (tay phải, một quãng tám), 54321321 (tay trái) cho các gam trưởng C,G,D,A,E (với 0,1,2,3,4 giáng, tương ứng).

Nốt thăng tăng theo thứ tự F,C,G,D,A, (âm chủ G có F#, âm chủ D có F# và C#, âm chủ A có F#, C#, và G#, v.v…) và đối với F,Bb,Eb,Ab,Db,Gb, các âm chủ, các dấu giáng tăng theo thứ tự B,E,A,D,G,C,F; mỗi quãng giữa các chữ cái liền kề là một bậc năm. Dây buông của violon là G,D,A,E. Các chữ luôn xuất hiện trong chuỗi GDAEBFC đại diện cho vòng tròn bậc năm, và đáng để ghi nhớ. Bởi vì nó là một vòng tròn, G đến sau C. Nhìn vào các gam trưởng B hoặc Gb trong một sách nhạc và bạn sẽ thấy cách mà 5 dấu thăng hoặc 6 dấu giáng sắp xếp trong cùng một chuỗi trên khuông nhạc. Như vậy 2 dấu thăng sẽ thăng tại F,C, ba dấu thăng sẽ là F,C,G, v.v… Các dấu giáng tăng theo thứ tự ngược với các dấu thăng. Mỗi gam được xác định bởi chữ dấu hóa của nó; do đó dấu hóa của gam trưởng G có một thăng (F#). Học cách nhận ra các quãng bậc năm trên bàn phím; sau đó bạn có thể tạo ra tất cả các gam theo thứ tự thăng tăng dần (bằng cách lên các bậc năm từ C) hoặc theo thứ tự giáng tăng dần (bằng cách xuống các bậc năm); điều này là hữu ích để luyện tập tất cả các gam liên tiếp mà không cần phải tham khảo các gam được in.

Các gam thứ rất phức tạp vì chúng có tới ba phiên bản, và có thể khó hiểu bởi chúng thường được gọi là “thứ” mà không được chỉ rõ cái nào trong ba cái, hoặc thậm chí, mỗi loại được đặt nhiều tên khác nhau. Chúng được đặt ra vì chúng tạo ra các điệu nhạc khác với những cái kia. Gam thứ đơn giản nhất là gam thứ tương đối (còn gọi là gam thứ tự nhiên); nó đơn giản vì nó cùng dấu hóa với gam chủ tương ứng, nhưng âm chủ của nó lại di chuyển đến nốt thứ sáu của gam chủ tương ứng, theo sách giáo khoa âm nhạc. Tôi thấy nó dễ nhớ hơn vì điều này là gam thứ thứ 3 xuống thay vì gam thứ thứ 6 lên. Như vậy gam thứ tương đối của gam trưởng G âm chủ tại E và dấu hóa là F#, và được gọi là gam thứ (tương đối) E. Một gam thứ khác là gam thứ giai điệu; nó được tạo ra bằng cách tăng các nốt thứ 6 và thứ 7 của gam thứ tương đối lên nửa cung chỉ khi tăng dần; phần giảm dần không thay đổi. Thứ ba, và là gam thứ thường xuyên được sử dụng nhất, là gam thứ hòa âm được tạo ra từ gam thứ tương đối bằng cách tăng nốt thứ 7 lên nửa cung. Ngón bấm cho các gam thứ hòa âm được nêu trong Bảng 1.2. Cột cuối cùng liệt kê các nốt được tăng cho gam thứ: do đó gam thứ (hòa âm) A là ABCDEFG#A, và gam chủ tương đối của nó là C.

Soạn giả: Chuan C. Chang (nhà khoa học)

Biên tập:  Lê Minh Hiền (nhạc sĩ)

Dịch giả: Nhật Nguyệt (thi sĩ), Đại Nhật

*** Chia sẻ, sao chép vui lòng ghi rõ nguồn bài viết thuộc bản quyền Harmony Co.,Ltd

  • Chia sẻ qua viber bài: Gam: ký hiệu và kỹ thuật ngón (P28)
  • Chia sẻ qua reddit bài:Gam: ký hiệu và kỹ thuật ngón (P28)

Bài viết liên quan

Thói quen tập luyện đàn piano theo tính bản năng (P1)

PHẦN 1: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Độ cao của ghế và khoảng cách giữa người đàn với bàn phím (P2)

PHẦN 2: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Tư thế ngón tay cong vòm, phẳng đầu ngón và chứng tê liệt cong (P3)

PHẦN 3: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Quy trình tập một tác phẩm mới: nghe, phân tích và cách tập luyện (P4)

PHẦN 4: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng 

TÌM KIẾM

Danh mục

Loading...

ưu đãi đặc biệt