Menu
Menu
Loading...
Loading...

Cảm âm Tuyệt đối, Cảm âm Tương đối (P15)

Cảm âm tương đối (Relative Pitch – RP) là khả năng nhận biết nốt nhạc, khi được cho một nốt tham khảo. Cảm âm tuyệt đối (Absolute Pitch – AP), là khả năng nhận biết nốt nhạc mà không cần nốt tham khảo. AP và cảm âm hoàn toàn (Perfect Pitch) là hai từ đồng nghĩa, nhưng AP được dùng ở đây để tránh nhầm lẫn với pianissimo, và nó cũng chính xác về mặt khoa học hơn. Một người có AP thì nghiễm nhiên cũng có RP. Bài kiểm tra AP sử dụng hai piano; người kiểm tra ngồi trước một cây đàn và học viên sẽ ngồi ở cây đàn còn lại, và học viên thử lặp lại những nốt được chơi bởi người kiểm tra. Nếu chỉ có một piano, học viên sẽ đọc tên những nốt được chơi bởi người kiểm tra (do, re, mi… hoặc C, D, E…)

Không ai bẩm sinh có AP; đây là một kỹ năng học mới có, vì gam nửa cung là một phát minh của con người – nên không có bất kì một mối quan hệ vật lý nào giữa độ cao của một gam nửa cung với các tự nhiên, và không có một quy luật tự nhiên nào nói rằng nốt Agiữa nên bằng 440 Hz; hầu hết các dàn nhạc chỉnh 442 Hz, và trước khi nó được chuẩn hóa, tần số cho A còn nằm trong một mứcrộng hơn. Do bản chất logarit của gam nửa cung và hệ thống thính giác của con người, bất cứ ai cũng có thể học RP một cách dễ dàng [Gam Nửa Cung).

Tai người không được lấy chuẩn theo tỷ lệ tuyệt đối AP. Ngược lại, mắt người phản ứng với màu sắc trên tỷ lệ tuyệt đối (mọi người nhìn thấy màu đỏ là màu đỏ từ khi sinh ra mà không cần phải luyện tập, và nhận thức này không bao giờ thay đổi theo tuổi tác). Sự nhận ra màu sắc đạt được khi sử dụng phản ứng cơ học lượng tử vốn phản ứng lại các lượng tử (bước sóng) nhất định của ánh sáng. Một số người mà có thể nhận biết những mức độ nào đó AP với với những màu sắc nhất định có thể đạt được AP bởi màu sắc mà âm thanh gợi lên. Họ đang lấy chuẩn tai theo một tham chiếu tuyệt đối.

Trẻ nhỏ có thể nghe từ lúc sinh ra và thường được xét nghiệm khả năng nghe tại hầu hết các phòng thai sản. AP và RP được học tốt nhất AP khi còn nhỏ, trước năm tuổi; càng sớm càng tốt. Cách hiệu quả nhất để trẻ dạt dược AP là cho trẻ tiếp xúc gần như hàng ngày với những piano được lên dây tốt từ lúc mới sinh. Vì vậy, phụ huynh nào có piano nên lên dây thường xuyên và chơi đàn cạnh trẻ nhỏ. Đừng lo lắng về việc đánh thức trẻ; các em sẽ ngủ ngon trong khi bạn đang phiêu cùng một bản sonata của Beethoven. Sau đó cha mẹ nên thường xuyên kiểm tra các con về khả năng AP. Bài kiểm tra này có thể được thực hiện bằng cách chơi một nốt nhạc (khi trẻ không nhìn thấy) và rồi yêu cầu trẻ tìm ra nốt đó trên piano. Nếu bạn muốn trẻ đọc tên nốt, bạn phải dạy cho trẻ gam piano. Nếu trẻ có thể tìm ra được nốt nhạc sau vài lần thử, thì trẻ đã có RP; nếu lúc nào trẻ cũng có thể nhận biết nốt nhạc ngay lần đầu tiên, thì trẻ đã có AP. Chúng ta không biết trẻ học cách AP nhanh cỡ nào, nhưng không giống người lớn, chúng học một cách dễ dàng, tự động, và rất nhanh; chúng ta không biết là nhanh chừng nào, nhưng có thể chỉ vài ngày. Cha mẹ nên kiểm tra trẻ nhỏ càng sớm càng tốt; độ tuổi sớm nhất để kiểm tra có thể là một tới hai tuổi.

Hàng âm đặc trưng mà piano điều chỉnh theo  Vòng Tròn Bậc Năm, Hàng Âm] là không quan trọng; thực ra, nhiều người vớiAP chẳng biết gì về hàng âm và khi các nốt trên piano được chỉnh sang hàng âm khác vang lên, họ cũng không khó khăn gì trong việc xác định các nốt nhạc bởi vì những hàng âm khác nhau thay đổi tần số dưới 5%, và không một ai có AP lại có độ chính xác cỡ đó.

AP có thể đạt được ở giai đoạn muộn hơn trong đời nhưng sẽ trở nên khó khăn hơn sau độ tuổi 30. Thực ra, ngay cả những người có AP cũng sẽ dần dần mất đi khả năng này từ khoảng 20 tuổi trở đi, nếu không được thường xuyên duy trì. Nhiều trường dạy đàn piano thường xuyên dạy AP cho tất cả học viên, một số đó đã thành công trên 90%. Nếu một trẻ được phát hiện có AP dưới sáu tuổi, trẻ phải được đào tạo theo AP để phát triển khả năng hơn nữa, như được mô tả dưới đây; nếu không, trẻ có thể đánh mất khả năng một cách nhanh chóng, chỉ trong vòng vài năm.

Soạn giả: Chuan C. Chang (nhà khoa học)

Dịch giả: Nhật Nguyệt (thi sĩ)

Biên tập:  Lê Minh Hiền (nhạc sĩ)

*** Chia sẻ, sao chép vui lòng ghi rõ nguồn bài viết thuộc bản quyền Harmony Co.,Ltd

  • Chia sẻ qua viber bài: Cảm âm Tuyệt đối, Cảm âm Tương đối (P15)
  • Chia sẻ qua reddit bài:Cảm âm Tuyệt đối, Cảm âm Tương đối (P15)

Bài viết liên quan

Thói quen tập luyện đàn piano theo tính bản năng (P1)

PHẦN 1: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Độ cao của ghế và khoảng cách giữa người đàn với bàn phím (P2)

PHẦN 2: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Tư thế ngón tay cong vòm, phẳng đầu ngón và chứng tê liệt cong (P3)

PHẦN 3: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng

Quy trình tập một tác phẩm mới: nghe, phân tích và cách tập luyện (P4)

PHẦN 4: Phương pháp luyện tập đàn piano - nguyên lý và nguyên tắc nền tảng 

TÌM KIẾM

Danh mục

Loading...

ưu đãi đặc biệt